Silinemez: Yapay zekanın yeni çağında veriler

Dört bin yıl önce kil tabletlerde saklanan veriler medeniyetin beşiğinde ekonomik faaliyetleri takip etmek için kullanılıyordu. 17. yüzyılda dünyanın ilk bilim dergisi Isaac Newton ve diğer dâhilerin eserlerini içeriyordu. 1890 yılında delikli kartlar kapsamlı ABD Nüfus Sayımı verilerini yakalayıp hızla tablolaştırıyordu.

İnsanlar değer verdikleri şeyleri kaydederler. Bu tarih boyunca böyle süregelmiştir. Ancak zamanla veriyi depolamanın ve ona erişmenin yolları gelişiyor. El yazmalarından ciltli kitaplara ve en sonunda sabit disk sürücülerine kadar medya alanındaki gelişmeler, bilgiyi yakalayarak, demokratikleştirerek ve paraya dönüştürerek toplumsal ve ekonomik ilerlemeyi temelden yönlendirmiştir.

Bu amansız dijital dönüşüm günümüzün Gutenberg veya Netscape sıçraması gibidir. Yapay zekayı geçmişteki bilgi depolama ve kullanım alanlarından ayıran en önemli özellik, ürettiği ve işlediği veri miktarının akıl almaz düzeyde olmasıdır.

ABD Kongre Kütüphanesi'nde 31 petabayt veriye denk 1,2 milyar adet dijital içerik nesnesi bulunmaktadır. Konuya bir de bu taraftan bakın: Analist firması IDC yalnızca 2029 yılında dünyanın her iki saniyede bir bu miktarı üreterek yıllık toplam 527 zettabayta yakın bir miktara ulaşacağını öngörüyor.

"Neden tüm bu verileri siliyoruz?"

Kurumlar için günümüzün sorusu bu kadar veriye nasıl yaklaşılacağıdır.

Seagate CEO'su Dave Mosely, "Dünyanın her yerindeki liderlerle konuşuyorum" diyor. "Beş yıl önce, '"Neden bütün bu verileri saklıyoruz?" diye şikayet ediyorlardı. "Neden silmiyoruz ki?" Şimdi ise "Neden bütün bu verileri siliyoruz?" diyorlar. "Bunu saklamamıza yardım edin."

Peki bu değişimin sebebi ne? TECHnalysis Research'ün başkanı ve baş analisti Bob O'Donnell şöyle açıklıyor: "Yaşadığımız Üretken Yapay Zeka devriminin en az takdir edilen kısımlarından biri kuruluşların artık daha önce temelde göz ardı edilen büyük miktardaki verileri değerlendirebilmeleridir."

Dell Technologies Altyapı Çözümleri Grubu Başkanı Arthur Lewis de aynı fikirde: "Kesinlikle bir devrim yaşanıyor ve bu devrim büyük ölçüde yapay zeka tarafından yönlendiriliyor."

Değerin açığa çıkmasında bu "devrim" nasıl bir rol oynuyor? Lewis, "Müşterilerimizle bugün dört önemli kullanım alanı görüyoruz: İçerik oluşturma, müşteri hizmetleri, satış sohbet robotu ve kodlama yardımı" diyor.

Peki bundan sonra ne olacak?

O'Donnell, "Üretken yapay zeka araçlarının analitik yetenekleri sonunda büyük veri analitiği vaadini yerine getiriyor ve yeni içgörüler için olanaklar yaratıyor" diyor.

"Bunun da ötesinde, yapay zeka modeli eğitim sürecinde daha fazla veriye duyulan doymak bilmez ihtiyaç göz önüne alındığında yapay zeka modellerini daha da etkili hâle getirmek için kullanılabilecek sentetik veri dağlarının yaratılmasında da çarpıcı bir artış gördük" diyor.

Yeni bakış açıları ve daha etkili yapay zeka modelleri inovasyona giden yolu genişletiyor.

Örneğin McKinsey & Company tarafından yapılan araştırma yapay zekanın Ar-Ge'yi hızlandırması için önemli fırsatlara işaret ediyor. Bu, büyüme ve refah açısından kritik önem taşıyor çünkü Ar-Ge verimliliği birçok önemli sektörde yavaşlıyor. Başka bir deyişle, "Ar-Ge'ye harcanan her dolar zamanla daha az inovasyon satın alıyor."

McKinsey yapay zekanın daha geniş tasarım seçenekleri üreterek daha hızlı değerlendirmeye olanak tanıyıp ürün geliştirmeyi hızlandıracağına ve bu şekilde çığır açacağına inanıyor.

Örneğin yapay zeka araçları nicelik ve nitelik bakımından geleneksel bilgisayar destekli tasarım yazılımlarını geride bırakan 3 boyutlu, fotogerçekçi görseller üretebilir, yeni roket motorları tasarlayabilir ve kimyagerlerin tamamen yeni proteinler yaratmasına yardımcı olabilir.

McKinsey'nin araştırmasına göre yapay zeka bazı sektörlerde Ar-Ge hızını iki katına kadar artırma potansiyeline sahip. Genel iyileştirmelerle ise yıllık ekonomik değer 360 milyar dolardan 560 milyar dolara çıkarılabilecek.

Bu sayılar inovasyonun "aşağı yönlü etkilerini" veya daha geniş toplumsal faydalarını hesaba katmıyor. McKinsey "Yapay zeka, inovasyon üretkenliğinin eğrilerini değiştirmeye yardımcı olabilirse bu durum gelecek nesillerin yaşam kalitesini ve süresini artıracaktır" sonucuna varıyor.

Yapay zekanın ve onu destekleyen tüm verilerin potansiyel değeri budur.